DENİZİN ÇAĞIRIŞI  

Üzerinde Yazılanlar

Selim Ileri

Zaman 2015

Nursel Duruel özenle hazırlanmış bir seçki yayımladı:  80 Yazardan 80 ÖykÜ altbaşlığını taşıyan Genç Olmak.  Genç kalan öykülerle bezenmiş bu güldestede, yazarlar özlü bilgilerle tanıtılıyor.

 

'Aydın bireyin kasaba ortamındaki yalnızlık ve bunalımlarını anlattığı ilk romanı Denizin Çağırışı  (1943) ise yalnız kendi romancılığında değil, o güne kadar yazılmış Türk romanları arasında ayrıksı bir yere sahiptir.

Yerli renklerle bezenmiş, birbirinden görkemli, hep de yoğun, derin acıları, ıstırabı, kavruluşu anlatan tablolar, Denizin Çağırışı boyunca geçit törenine çıkartılır.  Romancı, çok ince çözümlemelerle, kahramanının delik deşik ruh dünyasını gözler önüne serer.  Ufuk dardır, gelinen yer soluksuz, varılan yer can kıyışa sürükleyici... Gerçekten başka bir romanımızda karşımıza çıkmayan dünya.

 

Çok tuhaf ama, bu büyük eser, Denizin Çağırışı, kimselerin dikkatini çekmeden, yıllardır adeta gizli bir ömür sürdürüyor edebiyatımızda.... Kimbilir ne zamandan beri 'ufuk darlığı'nın tek yaşama biçimine dönüştüğünü ve 'dönüştürüldüğünü' çok erken karvamış bu roman, mutlaka yol açıcı olmalıydı diye bugün de yerinirim. O hasta kişinin, hastalığın, kişiyi, kişileri, galiba hepimizi o hastalığa, ufuk darlığı hastalığına götüren olayların, sebeplerin romanı boyunca, tekrar tekrar yazılmalı değil miydi edebiyatımızda?

Nursel Duruel

​Genç Olmak 80 Yazardan 80 Öykü,cilt 1, YKY 2015


 

A. Ömer Türkeş

Radikal Kitap 2015

Az mutlu insanların hikayesi

Sabahattin Ali'nin roman Kahramanı kabullenerek, Yusuf Atılgan'ınki benimseyerek, Kemal Bilbaşar'ınki ise eleştirerek yabancılaşacaktır bu hayata.  Bilbaşar'ın kitapları yeniden yayımlanıyor ama yazarın roman kahramanları ve bizler özgür yaşayışa hala kavuşmuş degiliz.

 

Bilbaşar'ın ilk romanı olmasına rağmen başyapıt nitelemesini hak eden Denizin Çağırışı (1943), Ay Tutulduğu Gece (1961) ve Başka Olur Ağaların Düğünü (1972) yazarın edebiyat anlayışının karakteristik örnekleridir.  Her üç romanda da Anadolu kasabalarında yaşayan insanların dramı anlatılır.

 

Ahmet Oktay Denizin Çağırışı'nı 'psikolojik yabancılaşma'nın Türk romanındaki ilk örneği olarak değerlendiriyor.  Ayni zamanda Türk edebiyatında 1950 Kuşağı'yla ortaya çıkan varoluşçu temaları çok daha önce dile getirmesi açısından da dikkat çekici.


 

Fethi Naci

​100 Yılın 100 Romanı , Turkiye Is Bankasi Kultur Yayinlari 2017

‘‘Oysa üniversite yıllarında, yani nerdeyse yarım yüzyıl önce, okuduğum Denizin Çağırışı, bende unutulmaz izler bırakmış bir romandır, bence Bilbaşar'ın en iyi romanıdır.’’

Doğan Hızlan

Türk Edebiyatının İlk ’Tutunamıyan’ı, Hürriyet 2003)

Denizin Çağırışı'nın yeni basımını okurken, onun edebi değerinden fire vermediğini gördüm....
Denizin Çağırışı'nın yayımlandığı yıl 1943.
Bireyin arayışını, zihinsel serüvenini Türk romanında ilk yazanın Kemal Bilbaşar olduğu kanısındayım.

http://www.hurriyet.com.tr/turk-edebiyatinin-ilk-tutunamayan-i-162998

Ahmet Oktay

​Yazılanla Okunan , Yazko Yayınları 1983

 Kemal Bilbaşar’ın Denizin Çağırışı romanıyla Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteli'nde yabancılaşmış birey üzerinde karşılaşma yapar.

Demir Özlü

​Büyük Bir Roman : Denizin Çağırışı, YKY Kitaplık Dergisi 154 Kasım 2011

Günay Güner

​ABC Kitap 2016

Usta Yazar Kemal Bilbaşar’ın yapıtlarının yeni basımları yapılıyor; çok yerinde bir çalışma. Kemal Bilbaşar ilginç biçemiyle Türk yazınını etkilemiş bir yazar. Kesinlikle gelecek kuşaklar da onun yapıtlarını tanımalı, okumalı. 

Aynı zamanda Tarih Öğretmeni Kemal Bilbaşar yazınımıza “yabancılaşma'' izleğini taşıyan ilk yazar olarak da bilinir. 

https://www.abcgazetesi.com/arsiv/denizin-cagirisi-uzerine/haber-11637